Gemeente Olen

Samenwonen, wettelijk

Twee personen die samenwonen en een verklaring van wettelijke samenwoning afleggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente, zijn wettelijk samenwonend. De registratie geeft een zekere juridische bescherming.

Voor wie

Twee personen die in België een woning delen, kunnen wettelijk samenwonen. Dat geldt niet alleen voor heteroseksuele of homoseksuele partners. Je kan ook wettelijk samenwonen met een familielid zoals een broer, zus, ouder of meerderjarige zoon of dochter.

Voorwaarden

Je kan alleen een verklaring van wettelijk samenwonen afleggen als je:

  • beiden op hetzelfde adres ingeschreven bent;
  • juridisch bekwaam bent om een contract te sluiten;
  • meerderjarig bent;
  • niet gehuwd bent;
  • niet wettelijk samenwoont met iemand anders.

Procedure

Om wettelijk te kunnen samenwonen moet je samen langskomen bij Burgerzaken om een verklaring van wettelijke samenwoning te ondertekenen. De wettelijke samenwoning wordt ingeschreven in het rijksregister. Je krijgt een ontvangstbewijs.

De verklaring bevat:

  • datum van de verklaring;
  • naam, voornamen, geboorteplaats, geboortedatum en handtekening van beide partijen;
  • gemeenschappelijke woonplaats;
  • vermelding van de wil van beide partijen om wettelijk samen te wonen;
  • vermelding dat beide partijen vooraf kennis hebben genomen van de artikelen 1475 tot 1479 van het Burgerlijk Wetboek dat het statuut van de wettelijke samenwoning regelt;
  • verwijzing naar het eventuele samenlevingscontract dat vooraf door een notaris opgesteld is.

Samenwonenden kunnen specifieke aspecten van het samenwonen in een samenlevingscontract laten vastleggen door een notaris. Dit is echter niet verplicht.

Het wettelijk samenwonen eindigt automatisch door het huwelijk of het overlijden van één van de partners.

Je kan de overeenkomst tot wettelijk samenwonen zowel in onderlinge overeenstemming als eenzijdig beëindigen. De beëindiging gebeurt door een schriftelijke verklaring af te leggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar minstens één van de partijen staat ingeschreven. In geval van eenzijdige beëindiging zal de overeenkomstige verklaring bij gerechtsdeurwaardersexploot betekend worden aan de andere partij. De kosten daarvoor moeten op voorhand betaald worden door degene die verklaart de wettelijke samenwoning te willen beëindigen.

Bedrag

Het afleggen van een verklaring van wettelijke samenwoning is gratis. Wanneer je een boekje wettelijke samenwoning wil, dan betaal je hiervoor 8,5 euro.

Als het wettelijk samenwonen bij onderlinge overeenstemming beëindigd wordt, is de dienstverlening kosteloos. Indien één van de samenwonenden eenzijdig het wettelijk samenwonen wil beëindigen, moet een provisie betaald worden aan de deurwaarder via Burgerzaken om later de verklaring aan de andere samenwonende te betekenen.

Wat meebrengen

  • jullie identiteitskaarten,
  • naam en adres van de notaris bij wie je eventueel een samenlevingscontract hebt afgesloten.

Meer info

Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat samenwonenden de volgende rechten en plichten hebben:

  • De bescherming van de gezinswoning. De gezinswoning omvat de gemeenschappelijke woning en het huisraad van de samenwonenden. Een van de samenwonenden kan niet op eigen houtje beslissen de gezinswoning te verkopen, weg te schenken of er een hypotheek op te nemen. De andere samenwonende moet daarmee akkoord gaan. Als deze zonder goede reden weigert, kan de rechtbank de andere samenwonende toelaten toch alleen te handelen.
  • Samenwonenden moeten bijdragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Dat betekent dat beide samenwonenden net als echtgenoten verplicht zijn om in de lasten van het huishouden te voorzien. Ook de kosten van onderhoud, opvoeding en opleiding van de kinderen die in het gezin worden opgenomen, vallen hieronder, ongeacht of het om gemeenschappelijke kinderen gaat. Samenwonenden delen eveneens de onroerende voorheffing voor de woning waarvan een van beide eigenaar is, en de verkeersbelasting van het gemeenschappelijk voertuig.
  • In bepaalde schulden bestaat er hoofdelijke verbintenis tussen samenwonenden. Wanneer een van de samenwonenden een schuld aangaat die noodzakelijk is voor de behoeften van de samenwonenden of van de kinderen die zij samen opvoeden, dan is de andere samenwonende eveneens aansprakelijk. Voorbeelden van deze schulden zijn: een lening voor een woning, een autolening,…
    Dit geldt niet voor schulden die buitensporig zijn in verhouding tot de financiële middelen waarover de samenwonenden beschikken.

Openingsuren & contact

Burgerzaken

adres
tel.
014 27 95 10
e-mail
burgerzaken@olen.be
Open vandaag: 9.00 - 12.00 uur & 13.00 - 16.00 uur
Overzicht medewerkers
LCP